OEB Berlijn 2018: reflectie



Afgelopen week was ik aanwezig bij de OEB in Berlijn, “The global, cross-sector conference and exhibition on technology supported learning and training”.
Ik heb mij daar 3 dagen ondergedompeld in een pre-conference, pleniare sessies en diverse workshops. In dit blog een poging om de geleerde lessen te overdenken.
 
Het is een supergroot aanbod. Wat erg heeft geholpen is dat ik met een groepje NL-collega’s besprak welke focus ieder van ons had voor deze dagen. Tussentijds en ’s avonds onder het eten hielp dat om gezamenlijk uit te wisselen en te verdiepen. Ik kan dat elke congresganger aanraden. Mijn focus lag op leren op de werkplek, en nog specifieker, op leren tijdens het werk. Al of niet ondersteund door technologie.
Ik heb vragen als:
  • hoe zit een werkomgeving eruit waarin je echt kunt zeggen werken=leren,
  • hoe valideer je de leerresultaten,
  • hoe leer je samen met je team
  • hoe komt de lerende werknemer echt in de lead, wat is daarvoor nodig aan ondersteuning?
 
Jef Staes zette de toon voor mij. Hij hield een hartstochtelijk pleidooi voor het inrichten van (onderwijs)organisaties waarin passie en talent uitgangspunt is. Hij liet ons zien dat veel (onderwijs)organisaties zijn gebaseerd op discipline en intelligentie. Diploma’s zijn veel waard, ondanks dat ze wellicht al heel oud zijn en medewerkers nooit meer bijgeschoold hebben. En medewerkers moeten passen in functieomschrijvingen. Zijn alternatief is werken met rollen die passen bij de klussen die gedaan moeten worden, en die veranderen door de tijd. En het valideren van de opgedane competenties in een “playlist”, die je zelf kunt aanvullen en veranderen op basis van wat je leert bij het vervullen van rollen en klussen die gedurende je leven. Waar bij gebruik maken van je talenten en passie centraal staat. Intrinsieke motivatie, waar veel (school)organisaties mee worstelen ontstaat als talent, passie, leren en werken verweven zijn. Een prikkelend verhaal wat mij erg inspireerde. Ik werk al minstens 12 jaar veel met EVC (erkenning van verworven competenties) en nog steeds is het niet goed mogelijk om eerder verworven competenties te valideren en een plek te geven naast of in plaats van schooldiploma’s. Om met Staes te spreken: we ontwikkelen makke schapen die in een (school en werk)hokje moeten passen in plaats van kritische denkers.
Natuurlijk is er ook iets tegenin te brengen waar we verder over na zouden kunnen denken: om een ambacht te leren heb je wel basisvaardigheden en basiskennis nodig. Ik vind het te makkelijk om te zeggen: “hier is je gereedschap en kijk maar op youtube hoe je het moet gebruiken”. Maar het is het onderzoek waard om te experimenteren met de rol van ervaren collega’s, respectable vakgenoten, online netwerken, leermeesters en peers hoe je op andere manieren die basis aanleert. En hoe je dat gedurende je hele leven kunt organiseren als individu en (school)organisatie.
 
In de plenaire sessie haakte Bryan Caplan daar voor mij op aan: ook hij stelde de certificering aan de orde met zijn vraag “wil je mensen met de juiste competenties of met het juiste diploma”? Anita Schöll ging daar verder op in door aan te geven welke competenties belangrijk zijn om aan te leren:
  • kritisch denken. En dan vooral gericht op het gebruiken van (online) bronnen; leer te onderzoeken wie de online tool gebouwd heeft, wat zijn de onderliggende mensbeelden en verdienmodellen bijvoorbeeld? Ik zou dat willen aanvullen met: waaraan herken je een expert, wie ken je gezag toe en op basis waarvan?
  • Oplossen van complexe problemen
  • Creativiteit
  • Empathie voor elkaar en de wereld.
 
De vervolgsessies gingen voor mij verder over de invulling van het leren op de werkplek en hoe je de lerende werknemer zo goed mogelijk kunt faciliteren.
Brian Murphy benaderde het leren vanuit de wetenschap: hoe komt het dat we een taak soms al jarenlang uitoefenen maar er niet beter in worden? Vgl. autorijden: na het halen van je rijbewijs is het geen automatisme dat je steeds beter gaat rijden…..
Zijn aanbevelingen:
  • Geef het leren betekenis; maak het actief, zorg voor herhaling en wees creatief in het aanbieden.
  • Let op zowel de vloek als de zegeningen van kennis; wat je weet is moeilijk niet meer te weten. Je aanwezige kennis kan het aanleren van nieuwe kennis in de weg zitten omdat het niet ergens aan aanhaakt of omdat je het niet eens herkent.
  • De ‘forgetting-curve’; bedenk dat je ook weer kan vergeten als je niet regelmatig je kennis ophaalt. Het belang van herhaling!
  • Zorg voor feedback; vraag regelmatig of collega’s, klanten, … naar je werk kijken en of ze tips en verbeteringen voor je zien.
Ik zie veel aanknopingspunten voor de RDW :)
 
Hannah Gore, Simon Brown en Patti Shank gaven mij nog wat aanknopingspunten om het leren op de werkplek te personaliseren en lerende medewerkers autoriteit te geven over hun eigen leren.
Hannah Gore gaf een op zich simpel rijtje: know them, ask them, understand them. En kijk dan wat nodig is aan ondersteuning. Zo simpel, maar hoe vaak denken we vanuit een aanbod….
Simon Brown zette me weer aan het denken over de rol van digitale badges als vorm van validatie van leeropbrengsten. En hoe en waar kun je deze bewaren? In een app? Via blockchain? Vragen van mij die verder niet aan bod kwamen, maar waar ik zelf wel mee verder ga.

Patti Shank tenslotte, gaf tips hoe je kunt ontwerpen niet vanuit de werking van het brein, maar vanuit wat  bekend is over de werking van het geheugen. Haar sleutelzin: wat we opmerken en leren is gebaseerd op wat we al weten. Dat sloot voor mij erg aan bij mijn eerdere opmerking over het belang van aanleren van basiskennis. Zorg dus dat je daar begint met het leren van een nieuwe competentie.
Hoe werkt het geheugen dan?
  • Werk vanuit de perceptie en zintuiglijke ervaringen en help daarin focussen.
  • Achterhaal welke basiskennis aanwezig is en help het werkgeheugen vullen door betekenis te geven aan de ervaringen. Doe dat in kleine brokjes en herhaal.
  • Help het lange termijn geheugen door de nieuwe kennis die het werkgeheugen heeft opgedaan te ordenen. En als het even kan in te passen in activiteiten in het dagelijks leven.  
De praktijkgestuurde leerroute die ik samen met het Albeda Zorgcollege heb helpen ontwikkelen is hier naar mijn idee een mooi voorbeeld van. Laat studenten eerst ervaringen opdoen in de praktijk, help hen vragen te stellen en daar antwoorden op te vinden om die vervolgens te ordenen in een meer theoretisch kader.
 
Al met al was het bijwonen van deze conferentie een vermoeiende maar zeer inspirerende en waardevolle ervaring. Ook de contacten met internationale collega’s tijdens de interactieve sessies heb ik als verrijkend ervaren.
Met daarnaast veel dank aan de collega’s met wie ik ben opgetrokken! Joitske Hulsebosch, Natascha van Schaik, Steven van Luipen, Mirjam Neelen.
 
 

Reactie toevoegen

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.